otworzystość

18  sierpień 2015 Wtorek, Heleny , Bronisławy

Jan Kazimierz

Jan Kazimierz

14,15  temperatura 24 C, ciśnienie 1014 hPa, wiatr wschodni 30 km/h, wilgotność 39%

Po dniach upalnych, mamy temperaturę niższą, średni wiaterek. Spotkanie w parku Hrabiny odbywa się można powiedzieć w warunkach normalnych.

Dopytałem Dziadka- Hidekuti wraca do poprzedniej rozmowy- o sprawy powodzi w Rzeczpospolitej. Warto żebyś podała jeszcze fragment z tego memoriału.

Proszę bardzo- Genia chętnie się zgadza- będzie tego 18 stron, dlatego podam tylko fragmenty.

otworzystości wszystkich mostów

Wobec tego podpisane Towarzystwa i Izba Inżynierska zalecają:

I. Skupienie jej w utworzyć się mającej Generalnej Dyrekcji Budowli wodnych Przyspieszenie akcji budowy zbiorników retencyjnych w Karpatach a do tego celu Przede wszystkim spieszne dokończenie budowy przegrody na Sole w Porąbce i spieszne opracowanie projektów technicznych budowy innych zbiorników, jak przede wszystkim na Dunajcu w Rożnowie i równocześnie we wszystkich innych dorzeczach., ażeby można jak najrychlej przystąpić do ich. budowy.Jako szczególnie ważne są dorzecza Soły, Skawy, Raby, Dunajca i Sanu w dorzeczu Wisły,a dorzecza Stryja i Łomnicy w dorzeczu Dniestru, gdyż te rzeki wywierają duży wpływ naprzebieg fali wielkiej wody Wisły, względnie Dniestru. Pozytem wymienione Towarzystwa zwracają uwagę, że takie zbiorniki retencyjne mogą być podstawą urządzenia zakładów o sile wodnej, które przez produkcję siły elektrycznej mogą się w znacznej mierze zamortyzować z dochodu sprzedaży prądu elektrycznego, a stwarzając warunki rozwoju przemysłowego okolicy, mogą otworzyć nowe wydatne źródła podatkowe. Jako piątą przyczynę wielkich szkód, wyrządzonych w lipcu 1934 r. przez katastrofalną powódź, uważają podpisane Towarzystwa zupełnie zaniechanie akcji regulacji rzek karpackich w Małopolsce. Regulacja rzek ma bowiem doniosłe znaczenie pod wielu względami a między nimi, tak że pod względem ułatwienia odpływu wielkich wód. Przez regulację rzeki można 1) wytworzyć potrzebny profil przepływu wód, 2) pogłębić łożysko, 3) zabezpieczyć brzegi przed zrywaniem i 4) obniżyć niweletę wielkiej wody i w ten sposób złagodzić przepływ fali wielkiej wody. Regulacja rzek w Małopolsce ma długą historię: Społeczeństwo domagało się jej u b. rządu zaborczego od wielu dziesiątek lat, po każdejwielkiej powodzi. Tu przytoczymy tylko kilka ważniejszych dat. Oto w r. 1830 wydał rząd zaborczy zarządzenie regulacji rzek żeglownych i granicznych na koszt państwa. Na tej podstawie podjęto w Małopolsce regulację dolnych, żeglownych przestrzeni Wisły, oraz dolnych biegów Dunajca, Wisłoki i Sanu, jak również Dniestru, jednak roczne dotacje budżetowe na te cele były początkowo i przez lat 60 bardzo nieznaczne i wzrastały szybciej dopiero od r. 1895. Mimo to z chwilą wybuchu wojny były roboty regulacyjne  w powyższych przestrzeniach rzek już bardzo zaawansowane, tak, że w tych przestrzeniach przepływ wielkich wód był już i jest obecnie znacznie ułatwiony. Na innych rzekach karpackich wykonywano tylko sporadycznie lokalne roboty regulacyjne dla ochrony osiedli, lub ważnych obiektów komunikacyjnych a koszta tych robót pokrywały po 1/3 części państwo, kraj i interesowani sąsiedzi. Dopiero po katastrofalnej powodzi w r. 1884 przyrzekł b. rząd zaborczy przeprowadzić systematyczną regulację rzek karpackich. W tym celu opracowało b. Namiestnictwo we Lwowie dla tych rzek projekty regulacyjne, jednak do ich realizacji niestety nie doszło, ponieważ parlament austriacki przedłożonego mu projektu ustawy nie uchwalił. Zabezpieczono tylko na podstawie ustaw krajowych regulację rzek Soły, Łomnicy, Dniestruod Rozwadowa do Zurawna, Bugu i Dniestru powyżej Rozwadowa z dopływami. Koszta pokrywał w 60% b. rząd, a w 40% kraj z interesentami. Roboty te prowadzono systematycznie do r. 1914, potem samoczynnie ustały, z powodu wybuchu wojny. Po odzyskaniu niepodległości prowadzono te roboty w dalszym ciągu, w skromnym rozmiarze, lecz od r. 1931 przerwano je, z braku dotacyj budżetowych. Na skutek nalegań b. Wydziału krajowego i Polskiej Reprezentacji poselskiej w parlamencie wiedeńskim, uzyskano nareszcie w r. 1901 zgodę rządu zaborczego na ustawowe zabezpieczenie regulacji szeregu dalszych rzek karpackich a koszta tych robót miały być pokrywane w 60°/0 z dotacji państwowej wodnej, zaś40°/0 przez kraj Galicję. Na wykonanie tych robót wyznaczono w ustawie okres 20-letni. Jednocześnie stworzono autonomiczną Komisję Regulacji Rzek, z siedzibą we Lwowie, której przyznano prawo uchwalenia generalnego programu robót, zatwierdzenia projektów szczegółowych, szczegółowych programów budowy i t. d. Cennym ustępstwem centralnego rządu zaborczego było, że zrzekł się niektórych swoich uprawnień na rzecz powyższej Komisji, która sprawnie działała i położyła dla akcji regulacji.. Jako szczególnie ważne są dorzecza Soły, Skawy, Raby, Dunajca i Sanu w dorzeczu Wisły, a dorzecza Stryja i Łomnicy w dorzeczu Dniestru, gdyż te rzeki wywierają duży wpływ na przebieg fali wielkiej wody Wisły, względnie Dniestru.  Przy tem wymienione Towarzystwa zwracają uwagę, że takie zbiorniki retencyjne mogą być  podstawą urządzenia zakładów o sile wodnej, które przez produkcję siły elektrycznej mogą …Musimy więc dobrze wykorzystać naukę, jaką nam dała ostatnia katastrofalna powodzi …

II. Przyspieszenie akcji budowy zbiorników retencyjnych w Karpatach a do tego celu Przede wszystkim spieszne dokończenie budowy przegrody na Sole w Porąbce i spieszne opracowanie projektów technicznych budowy innych zbiorników, jak przede wszystkim na Dunajcu w Rożnowie i równocześnie we wszystkich innych dorzeczach., ażeby można jak najrychlej przystąpić do ich. budowy. Jako szczególnie ważne są dorzecza Soły, Skawy, Raby, Dunajca i Sanu w dorzeczu Wisły, a dorzecza Stryja i Łomnicy w dorzeczu Dniestru, gdyż te rzeki wywierają duży wpływ na przebieg fali wielkiej wody Wisły, względnie Dniestru.

III. Rząd powinien wyznaczyć na roboty regulacyjne na rzekach wszystkich wymienionych wyżej kategorii odpowiednie roczne dotacje budżetowe i zarządzić spieszne wykonanie dalszych robót regulacyjnych, w celu ich rychłego uratowania i ukończenia, zwłaszcza, że Rząd nie może dopuścić do zupełnego zmarnowania dużych milionowych funduszów, (części majątku narodowego) włożonych już przez ludność Małopolski w akcję regulacyjną…

IV. Natychmiastowe poddanie rewizji wszystkich obwałowań, pod względem maksymalnej objętości wielkiej wody, mianowicie, czy wysokość i odstęp obustronnych wałów są odpowiednie i wystarczające, następnie zbadanie wszystkich miejsc przerw wałów i przelewów przez ich koronę, oraz ich przyczyny; zbadać również wystarczalność normalnych profilów wałowi jakość materiału, z którego wał jest, względnie ma być usypany, i wykonać nowe wały w przestrzeniach rzek, dotąd nie obwałowanych, ażeby zabezpieczyć na przyszłość ludność od tego rodzaju straszliwej katastrofy powodziowej, jaka się zdarzyła w lipcu 1934 r. Tu muszą podpisane Towarzystwa zaznaczyć, że wysokość wałów mogłaby być niższą w tym wypadku, o ile w górnym dorzeczu rzeki będzie zbudowany zbiornik retencyjny, który by zamagazynował dużą część opadów atmosferycznych, czyli, że koszt obwałowań mógłby być nawet znacznie zredukowany, w razie budowy zbiorników retencyjnych…

V. Spieszne przeprowadzenie kontrolnych obliczeń otworzystości wszystkich mostów na rzekach karpackich, przy uwzględnieniu doświadczeń, zebranych w czasie powodzi w r. 1934 i powiększenie otworzystości tych mostów, stosownie do uzyskanych wyników, przez dodanie jednego lub więcej otworów mostowych, ewentualnie przez podniesienie korony wałów w odpowiedniej przestrzeni…

VI. Periodyczne przeprowadzenie komisyjnej rewizji obszarów nad rzekami i potokami w profilach przepływu wielkiej wody, zgodnie z przepisem Art. 230 i następnych ustawy wodnej, w celu usunięcia wszelkich obiektów, stanowiących przeszkodę odpływu wielkiej wody, jak domów mieszkalnych i fabrycznych, budynków gospodarskich, składów drzewa, murów, ogrodzeń, drzew rosnących w grupach lub na poprzek i t. p. Ponadto należałoby zarządzić, ażeby Władze budowlane, przed udzieleniem konsensu na budowę budynków w pobliżu rzek i potoków, porozumiewały się z właściwą Władzą wodną,…

VII. Skupienie jej w utworzyć się mającej Generalnej Dyrekcji Budowli wodnych we Lwowie, jako mieście położonym najbardziej centralnie dla całego polskiego łuku Karpat. Dyrekcja ta byłaby bezpośrednio podporządkowaną nowemu Ministerstwu Spraw Technicznych…

VIII. utworzenie „Komisji regulacji rzek” we Lwowie, przy proponowanej powyżej Generalnej Dyrekcji Budowli Wodnych we Lwowie, na wzór tej, która istniała we Lwowie na podstawie ustawy krajowej w r. 1901, na żądanie ówczesnych kompetentnych czynników polskich a której skład byłby odpowiednio ustalony. Za utworzeniem tej Komisji przemawiają bardzo korzystne doświadczenia, jakie zebrano w czasie (1901—1918) działalności b. Krajowej Komisji regulacji rzek we Lwowie….

Kończąc na tem niniejszy memoriał, Polskie Towarzystwo Politechniczne i Polskie Towarzystwo Leśne we Lwowie, tudzież Izba Inżynierska we Lwowie proszą Pana Premiera, by raczył dla dobra Państwa, przychylić się do powyższych wniosków i wydał jak najspieszniej zarządzenie, w celu ich realizacji.

L. 71/35.

Lwów, dnia 1 lutego 1935 r.

Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie.

Izba Inżynierska we Lwowie. Polskie Towarzystwo Leśne we Lwowie

Genia pominęłaś-Hidekuti zawyrokował- głosy w dyskusji jakie pojawiły się w prasie, opublikowanie tych uwag przyspieszyło działania decydentów i wykonawców. Realizacja wdrażająca większość zaleceń była natychmiastowa.

Informacje o kronikarz100i

Zostałem "wkręcony" w pisanie publikacji, której nadałem tutuł "PODKARPACIE Dozorowania technicznego Sto lat". W tym miejscu odnotuję przygody trwające od 2008r. a związane z wyszukiwaniem zródeł jak się okazało istniejących w czasie przynajmnie trzech wieków na przełomie tysiącleci.Mam jako czytelnik sposób na rozpoczynanie czytania książek w takie kolejności:1. zapoznając się z tytułem, 2.przeglądając skrupulatnie bibliografię, 3.przeglądając spis treści, 4.czytając wybrane fragment 5.czasem czytam "strona po stronie". Powyższy sposób stanowi klucz przy tworzeniu tego blogu. Minęło kilka lat, liczba 100 znów aktualna...
Ten wpis został opublikowany w kategorii Gawędy, suplement i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „otworzystość

  1. kronikarz100i pisze:

    otworzystość-rzadko albo wcale nie używany termin, określa prześwit pod mostem albo inaczej stosowane określenie światło między przęsłami mostu. Obydwa określenie nie oddają istoty, która dotyczy możliwości maksymalnego przepływu wody pod mostem.

  2. kronikarz100i pisze:

    Prof. K. Stadtmuller i ini. K. Stadtmuller: „Słownik techniczny”. Część polsko-niemiecka.
    Nakładca L. Dolniak. Poznań 1935.
    Otworzystość- Bogenöffnung f. Spannwerte f.(mos.) str.529

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s